حضور در رخداد کربلا
علیاکبر در اتفاق کربلا یاروهمدم پدرش بود. به گفته عقبة بن سمعان، امام حسین(ع)، در حوالی منزلگاه ثعلبیه[۲۷] یا این که قصر بنیمقاتل[۲۸] بر زین اسب خوابش پیروزی. بعداز آنکه بیدار شد، آیه استرجاع را بر گویش روان کرد و مبتنی بر خوابی که چشم بود از کشته شدن خویش و همراهانش خبر اعطا کرد و با عکس العمل علیاکبر مواجه شد که «فَإِنَّنَا إِذاً لَا نُبَالِی أَنْ نَمُوتَ مُحِقِّین؛ وقتی که بر حق هستیم از مرگ هراسی نداریم».[۲۹]مطهری، حرف «ویَلَسْنا عَلَی الْحَقِّ؟ مگر خیر این میباشد که ما برحقّیم؟» علیاکبر را نظیر کلام اسماعیل در ماجرای ذبح خویش می داند[۳۰] که به ابراهیم اظهارکرد «یا این که ابَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنی انْ شاءَ اللهُ مِنَ تشریفات مشهد الصّابِرینَ»[۳۱]
نسب مامان علیاکبر به بنیامیه میرسید.[۳۲] ازاینرو، در روز عاشورا به علیاکبر سفارش شد که به یزید بن معاویه بپیوندد؛ البته وی این توصیه را رد کرد و اعلامکرد: «اِنَّ قَرابَةَ رَسولِ اللهِ اَحَقُّ اَنْ تُرعیٰ (رعایت خویشاوندی پیامبر آفریدگار(ص) به واقعیت مجاورتخیس میباشد.).[۳۳] سازه به گفته منابع تاریخی، قدمت بن سعد با دیدن او در میدان مبارزه از وی خواست که صحنه نبرد را سوراخ نماید تا در تامین باشد. علیاکبر این توصیه را رد کرد و بیان کرد:
اَنا عَلِیُّ بْنُ الحُسَیْنِ بْنِ عَلی
نَحْنُ وَ بَیْتِ اللهِ اَاماٰ بِالنَّبِی
تَاللهِ لایَحْنادرُ فینا ابْنُ الدَّعِی
اَضْرِبُ بِالسَّیْفِ اُپشتیبان عَنْ اَبی
ضَرْبَ غُلامٍ هاشِمیٍّ قُرَشی[۳۴]
ترجمه: اینجانب علی فرزند حسین بن علی هستم، عهد به منزل پروردگار (کعبه)، ما به نبی(ص) سزاوارتریم؛ قسم و سوگند به معبود این حرامزاده نمیتواند بر ما حکم راند، اینجانب خنجر میزنم و از پدرم حفاظت میکنم؛ آن هم خنجر زدن نوجوانی از تبار هاشم و قریش.
کیفیت شهید شدن
پرونده:رزم حضرت علی اکبر در اتفاق عاشورا. تابلوی کاشیکاری در توکل نائب رئیس الملک.jpg
تابلوی کاشیکاری از جنگ علیاکبر در رخداد کربلا بر دیوار توکل نائب رئیسالملک.
یاران امام حسین(ع)، یکیاز بعد از دیگری میجنگیدند و کُشته میشدند تا آن که جز خانوادهاش، کسی با حسین(ع) نماند. درین هنگام علی اکبر(ع) گام به میدان بنیان.[۳۵] اورده شده بیشتر منابع دارای اعتبار، علیاکبر را اولین شهید از بنیهاشم بیان کردهاند.[۳۶] اما منابعی همانند الفتوح تاثیر ابن اعثم، مقتل الحسین خوارزمی و مناقب آل ابیطالب تاثیر ابن شهرآشوب، عبدالله بن مسلم را تحت عنوان اولین شهید از بنیهاشم بیان کردهاند.[۳۷]
علیاکبر بعداز اندکی مبارزه با سپاهیان ابنسعد نزد پدرش رجوع و برگشت و ذکر کرد سنگینی اسلحه منرا آزار می دهد و تشنگی منرا از پای درآورد. آیا جرعه آبی رنگ یافت می گردد؟ امام حسین زاری کرد و فرمود: «به زودی جدت را ملاقات میکنی و آن حضرت شمارا سیراب خواهد کرد که سپس هیچوقت تشنگی نباشد.»[۳۸][یادداشت ۲] علیاکبر به میدان رجوع، و مُرّةُ بن مُنقذ شمشیری بر فرق وی زد. آن گاه سایر افراد بر وی حملهور شدند و اورا قطعه قطعه کردند.[۳۹] در برخی مقاتل اینگونه آمده: «فقطعوه بأسْیافهم إرْباً إرْباً؛ با شمشیرهایشان اورا قطعه قطعه کردند».[۴۰] علیاکبر در لحظات پایان ذکر کرد: «ای بابا! درود بر تو باد، این جدم نبی خداست، وی به جامی مالامال من را سیراب کرد و میگوید: به سوی ما عجله کن».[۴۱]
در زیارت حوزه غیرمشهور، مرة بن منقذ عبدی تحت عنوان قتل کننده حضرت علیاکبر و دیگر افرادی که در قتل وی نقش داشتند، لعن گردیدهاند.[۴۲]
کشتهشدگان از لشکر قدمت بن سعد بوسیله علیاکبر را تا دویست نفر نیز بیان کردهاند.[۴۳]
عکس العمل امام حسین(ع)
در روز عاشورا همگی بایستی با اجازه امام روانه میدان رزم میشدند و بنابر منابع تاریخی علیاکبر اولیه داوطلب از بنیهاشم بود که از امام اذن پیکار گرفت و برخلاف بعضا از مورد ها که امام حسین(ع) سریع اجازه نمیبخشید، درباره علیاکبر، امام فورا، اذن دادند؛ چنانکه در مقاتل چنین گزارش گردیده که «فاستأذن اباه بالقتال فاذن له؛ از پدرش اجازه خواست و وی اجازه بخشید». [۴۴] خوشدل طهرانی، (۱۲۹۳-۱۳۶۵ش) از روحانیان و شاعران طهران، در شعرش پیشگام شدن علیاکبر برای شهید شدن را مصداق عدل و داد امام حسین(ع) دانسته میباشد:
اولیه ز جوان خویش گذشتن
مصداق عدل و داد حسین میباشد[۴۵]
امام حسین(ع) بعد از شهید شدن علیاکبر بر بالای لاشه وی آمد، شکل به طور وی گذاشت[۴۶] و کشندگان اورا نفرین کرد: «قَتَلَ الله قَوْماً قَتَلوک»[۴۷] و فرمود: «عَلَی الدُّنیا بَعْدَک الْعَفا؛ بعداز تو افّ بر این عالم باد.»[۴۸] آنگاه از جوان ها اهل بیت خواست که لاشه علیاکبر را به کنار چادرها منتقل نمایند.[۴۹]
حضور در رخداد کربلا
علیاکبر در اتفاق کربلا یاروهمدم پدرش بود. به گفته عقبة بن سمعان، امام حسین(ع)، در حوالی منزلگاه ثعلبیه[۲۷] یا این که قصر بنیمقاتل[۲۸] بر زین اسب خوابش پیروزی. بعداز آنکه بیدار شد، آیه استرجاع را بر گویش روان کرد و مبتنی بر خوابی که چشم بود از کشته شدن خویش و همراهانش خبر اعطا کرد و با عکس العمل علیاکبر مواجه شد که «فَإِنَّنَا إِذاً لَا نُبَالِی أَنْ نَمُوتَ مُحِقِّین؛ وقتی که بر حق هستیم از مرگ هراسی نداریم».[۲۹]مطهری، حرف «ویَلَسْنا عَلَی الْحَقِّ؟ مگر خیر این میباشد که ما برحقّیم؟» علیاکبر را نظیر کلام اسماعیل در ماجرای ذبح خویش می داند[۳۰] که به ابراهیم اظهارکرد «یا این که ابَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنی انْ شاءَ اللهُ مِنَ تشریفات مشهد الصّابِرینَ»[۳۱]
نسب مامان علیاکبر به بنیامیه میرسید.[۳۲] ازاینرو، در روز عاشورا به علیاکبر سفارش شد که به یزید بن معاویه بپیوندد؛ البته وی این توصیه را رد کرد و اعلامکرد: «اِنَّ قَرابَةَ رَسولِ اللهِ اَحَقُّ اَنْ تُرعیٰ (رعایت خویشاوندی پیامبر آفریدگار(ص) به واقعیت مجاورتخیس میباشد.).[۳۳] سازه به گفته منابع تاریخی، قدمت بن سعد با دیدن او در میدان مبارزه از وی خواست که صحنه نبرد را سوراخ نماید تا در تامین باشد. علیاکبر این توصیه را رد کرد و بیان کرد:
اَنا عَلِیُّ بْنُ الحُسَیْنِ بْنِ عَلی
نَحْنُ وَ بَیْتِ اللهِ اَاماٰ بِالنَّبِی
تَاللهِ لایَحْنادرُ فینا ابْنُ الدَّعِی
اَضْرِبُ بِالسَّیْفِ اُپشتیبان عَنْ اَبی
ضَرْبَ غُلامٍ هاشِمیٍّ قُرَشی[۳۴]
ترجمه: اینجانب علی فرزند حسین بن علی هستم، عهد به منزل پروردگار (کعبه)، ما به نبی(ص) سزاوارتریم؛ قسم و سوگند به معبود این حرامزاده نمیتواند بر ما حکم راند، اینجانب خنجر میزنم و از پدرم حفاظت میکنم؛ آن هم خنجر زدن نوجوانی از تبار هاشم و قریش.
کیفیت شهید شدن
پرونده:رزم حضرت علی اکبر در اتفاق عاشورا. تابلوی کاشیکاری در توکل نائب رئیس الملک.jpg
تابلوی کاشیکاری از جنگ علیاکبر در رخداد کربلا بر دیوار توکل نائب رئیسالملک.
یاران امام حسین(ع)، یکیاز بعد از دیگری میجنگیدند و کُشته میشدند تا آن که جز خانوادهاش، کسی با حسین(ع) نماند. درین هنگام علی اکبر(ع) گام به میدان بنیان.[۳۵] اورده شده بیشتر منابع دارای اعتبار، علیاکبر را اولین شهید از بنیهاشم بیان کردهاند.[۳۶] اما منابعی همانند الفتوح تاثیر ابن اعثم، مقتل الحسین خوارزمی و مناقب آل ابیطالب تاثیر ابن شهرآشوب، عبدالله بن مسلم را تحت عنوان اولین شهید از بنیهاشم بیان کردهاند.[۳۷]
علیاکبر بعداز اندکی مبارزه با سپاهیان ابنسعد نزد پدرش رجوع و برگشت و ذکر کرد سنگینی اسلحه منرا آزار می دهد و تشنگی منرا از پای درآورد. آیا جرعه آبی رنگ یافت می گردد؟ امام حسین زاری کرد و فرمود: «به زودی جدت را ملاقات میکنی و آن حضرت شمارا سیراب خواهد کرد که سپس هیچوقت تشنگی نباشد.»[۳۸][یادداشت ۲] علیاکبر به میدان رجوع، و مُرّةُ بن مُنقذ شمشیری بر فرق وی زد. آن گاه سایر افراد بر وی حملهور شدند و اورا قطعه قطعه کردند.[۳۹] در برخی مقاتل اینگونه آمده: «فقطعوه بأسْیافهم إرْباً إرْباً؛ با شمشیرهایشان اورا قطعه قطعه کردند».[۴۰] علیاکبر در لحظات پایان ذکر کرد: «ای بابا! درود بر تو باد، این جدم نبی خداست، وی به جامی مالامال من را سیراب کرد و میگوید: به سوی ما عجله کن».[۴۱]
در زیارت حوزه غیرمشهور، مرة بن منقذ عبدی تحت عنوان قتل کننده حضرت علیاکبر و دیگر افرادی که در قتل وی نقش داشتند، لعن گردیدهاند.[۴۲]
کشتهشدگان از لشکر قدمت بن سعد بوسیله علیاکبر را تا دویست نفر نیز بیان کردهاند.[۴۳]
عکس العمل امام حسین(ع)
در روز عاشورا همگی بایستی با اجازه امام روانه میدان رزم میشدند و بنابر منابع تاریخی علیاکبر اولیه داوطلب از بنیهاشم بود که از امام اذن پیکار گرفت و برخلاف بعضا از مورد ها که امام حسین(ع) سریع اجازه نمیبخشید، درباره علیاکبر، امام فورا، اذن دادند؛ چنانکه در مقاتل چنین گزارش گردیده که «فاستأذن اباه بالقتال فاذن له؛ از پدرش اجازه خواست و وی اجازه بخشید». [۴۴] خوشدل طهرانی، (۱۲۹۳-۱۳۶۵ش) از روحانیان و شاعران طهران، در شعرش پیشگام شدن علیاکبر برای شهید شدن را مصداق عدل و داد امام حسین(ع) دانسته میباشد:
اولیه ز جوان خویش گذشتن
مصداق عدل و داد حسین میباشد[۴۵]
امام حسین(ع) بعد از شهید شدن علیاکبر بر بالای لاشه وی آمد، شکل به طور وی گذاشت[۴۶] و کشندگان اورا نفرین کرد: «قَتَلَ الله قَوْماً قَتَلوک»[۴۷] و فرمود: «عَلَی الدُّنیا بَعْدَک الْعَفا؛ بعداز تو افّ بر این عالم باد.»[۴۸] آنگاه از جوان ها اهل بیت خواست که لاشه علیاکبر را به کنار چادرها منتقل نمایند.[۴۹]
ویژگیهای یک مجموعه تشریفاتی حرفهای چیست؟